राम

मराठी, अँग्रेज़ी में हम कहते हैं- ‘राम पीला आम खा रहा है’ और ‘गोपाल पपई खा रहा है’ यह वाक्य सीधे सीधे आता है। अँग्रेज़ी, हिन्दी में इसी तरह रचना होती है। लेकिन संस्कृत में ‘राम’ यह शब्द एक छोर में होगा, पहला शब्द ‘आम’ होता है, फिर ‘पपई’ यह शब्द उसके दो शब्द बाद आया होगा। अब किसे किसके साथ जोड़ना है? राम को आम के साथ या इसे पपई के साथ, यह तय करने के भी नियम हैं। लेकिन आज भी उन नियमों को अनेक लोग नहीं जानते, यहाँ तक कि पंडित कहलवाने वालों को भी इसकी जानकारी नहीं रहती। एक की शब्द के अनेक अर्थ निकलते हैं। मैंने अनेक बार यह उदाहरण दिया है कि ‘नाग’ यह शब्द है। नाग यानी नाग, ‘कोब्रा’ नाग। नाग शब्द का एक अर्थ है हाथी, वहीं दूसरा अर्थ है एक धातु। अब कोई व्यक्ति कहीं पर यह उल्लेख करता है कि नाग से यह वस्तु बनायी है, तो वहाँ ‘नाग’ इस शब्द का अर्थ ‘जस्त’ ही लेना चाहिए। मग़र कभी कभी इसका अर्थ ‘हाथी-दाँत’ ऐसा भी लिया जाता है। फिर समस्या हो जाती है। साथ ही बात ऐसी है कि व्याकरण बहुत मुश्किल है।

एक कहानी बतायी जाती है, जो मुझे यहाँ बताना ज़रूरी लग रहा है। एक रानी बहुत पढी लिखी होती है, वहीं उसका ब्याह जिस राजा के साथ हुआ होता है वह बहुत ही अनाड़ी रहता है। उसे संस्कृत बिलकुल भी नहीं आती है। उसका बाप राजा होने के कारण वह राजा बना होता है। एक दिन झील में जलक्रीड़ा करते समय…. राजस्त्री और राजपुरुष सब की उपस्थिति में, राजा रानी के बदन पर पानी उड़ाता है। राजा जब पानी उड़ाता है, तब रानी कहती है- ‘मोदकै: सिंच।’ रानी के ‘मोदकै: सिंच’ ये शब्द सुनते ही राजा सेवकों को आज्ञा देता है, चुपचाप बुलाकर; और राजा की आज्ञा होते ही थाली भरकर मोदक आ जाते हैं। राजा मोदक लेकर रानी को मारने लगता है। रानी शरम से पानी पानी हो जाती है। क्योंकि उस वाक्य का अर्थ होता है…. ‘मोदकै: सिंच’ यानी ‘मा उदकै: सिंच।’ ‘मा’ यानी मत। मुझ पर पानी मत फेंको। और रानी की इज़्जत सबके सामने चली जाती है….उसके मायके की महिलाएँ आयी होती हैं। वे अच्छी तरह संस्कृत जानती थीं। उसका पति अनाड़ी है इस बात का पता चलते ही उन्हें बहुत दुख होता है। ‘मा’ यानी नहीं। लेकिन उसकी सन्धि होने के बाद ‘मोदकै:’- ‘मा उदकै: सिंच’ यह इसी तरह अर्थ निकालकर हम तक…. वह भी जानबूझकर, कभी कभी चालाक़ी से हमें अज्ञान में रखा जाता है।

Pravachan, God, vedic, prayer, Lord, devotion, faith, teachings, Bapu, Aniruddha Bapu, Sadguru, discourse, Bandra, Mumbai, Maharashtra, India, New English school, IES, Indian Education Society, भक्ती, विश्वास, Aniruddha Bapu, अनिरुद्ध बापू, Bapu, बापू, Anirudhasinh, अनिरुद्धसिंह, अनिरुद्ध जोशी, Aniruddha Joshi, Dr. aniruddha Joshi , डॉ. आनिरुद्ध जोशी, सद्‍गुरु अनिरुद्ध, संसार, अवघाचि संसार सुखाचा करीन, संवाद, प्रपंच, घर, रेल्वे, बस, क्लब, प्रश्न, मन, उत्तर, लोभ, मोह, मत्सर, व्यक्ती, मित्र, नोकर, चालक, गोष्टी, अपवाद, कपट, चुका, मालक, नातं, पती, पत्नी, मुलगा, प्रेम, अपेक्षा, friends, bhagwan, parmeshwar, thought, think, ghar, bus, train, answer, conversion, home, club, mind, person, friend, Shreeshwasam

हरि ॐ, श्रीराम, अंबज्ञ! पहले हमें अब श्रीसूक्त सुनना है। श्रीसूक्त… वेदों का यह एक अनोखा वरदान है जो इस… हमने उपनिषद् और मातृवात्सल्यविंदानम् में पढ़ा है कि लोपामुद्रा के कारण हमें प्राप्त हुआ है…महालक्ष्मी और उसकी कन्या लक्ष्मी… इस माँ-बेटी का एकसाथ रहनेवाला पूजन, अर्चन, स्तोत्र, स्तवन… सब कुछ… यानी यह ‘श्रीसूक्तम्’। तो आज पहले… स़िर्फ आज से हमें शुरुआत करनी है। ‘श्रीसूक्तम्’ का पाठ हमारे महाधर्मवर्मन् करनेवाले हैं।

Pravachan, God, vedic, prayer, Lord, devotion, faith, teachings, Bapu, Aniruddha Bapu, Sadguru, discourse, Bandra, Mumbai, Maharashtra, India, New English school, IES, Indian Education Society, भक्ती, विश्वास, Aniruddha Bapu, अनिरुद्ध बापू, Bapu, बापू, Anirudhasinh, अनिरुद्धसिंह, अनिरुद्ध जोशी, Aniruddha Joshi, Dr. aniruddha Joshi , डॉ. आनिरुद्ध जोशी, सद्‍गुरु अनिरुद्ध, सद्‍गुरु अनिरुद्ध बापू, God, Lord, Bandra, Mumbai, Maharashtra, India, सद्‌गुरू अनिरुध्द बापू, राम, लोपामुद्रा, लक्ष्मी, हजार, इतिहास, योगिंद्रसिंह, विशाखाविरा, चाल, विसर, शब्द, गुरुवार, वचन, पद, रामनामतनु, उपनिषद, दरगुरुवार, श्लोक, सायन्स, कवी, कल्पना, श्रीसूक्तात, शुभ, मंगल, सत्य, भविष्य, पठण, स्त्री, पुरुष, promise, त्रिविक्रम, तारीख, महान, वेद, ‘श्रीश्वासम्’, माहिती, बापू, महाधर्मवर्मन, mahadharmavarman, Announcement, Shree-Suktam, matruvatsalyavindaman, matruvatsaly avindanam, thusday, ved, gift, truth, word, science, history, kavi, shlok, yogindrasinh, vishakhaveera, raam, trivikram, laxmi, The Discourses On Shree-Suktam

श्रीसूक्तावरील प्रवचनासंबंधीची सूचना (Announcement Regarding The Discourses On Shree-Suktam) श्रीहरिगुरुग्राम येथे गुरुवार दिनांक १२ मार्च २०१५ रोजी ‘श्रीश्वासम्’बद्द्ल सद्‍गुरु श्री अनिरुद्ध म्हणजेच बापू स्वत: माहिती देणार आहेत. त्याचबरोबर त्यापुढील गुरुवारपासून बापू ‘श्रीसूक्ता’वर (Shree-Suktam) बोलण्यास सुरुवात करणार आहेत हेदेखील बापुंनी सांगितले. श्रीसूक्तात पवित्र, शुभ, मंगल असे सर्व काही आहेत. श्रीसूक्ताचा महिमा सांगून श्रीसूक्तावरील प्रवचनासंबंधीची सूचना सद्गुरु श्रीअनिरुद्धांनी त्यांच्या २६ फेब्रुवारी २०१५ रोजीच्या प्रवचनात दिली, जे आपण या व्हिडियोत पाहू शकता. ॥

स्वार्थ (Swaarth)

भयभंजक हनुमानजी | मानव के जीवन में रामरूपी कर्म और कर्मफलरूपी सीता के के बीच में सेतु बनाते हैं महाप्राण हनुमानजी! रावणरूपी भय मानव के कर्म से कर्मफल को दूर करता है। रामभक्ति करके मानव को चाहिए कि वह हनुमानजी को अपने जीवन में सक्रिय होने दें। हनुमानजी के भयभंजक सामर्थ्य के बारे में परम पूज्य सद्गुरु श्री अनिरुद्ध बापू  ने अपने १८ सितंबर २०१४  के हिंदी प्रवचन में बताया,

रामनाम सहज सोपे नाम (Ram Naam is Simple and Easy) - Aniruddha Bapu Marathi Discourse 31 March 2005

परीक्षेमध्ये ज्याप्रमाणे आधी जे प्रश्न सोपे आहेत ते सोडवले पाहिजेत, त्याप्रमाणे परमार्थातही सर्वांत सहजसोप्या असणार्‍या अशा रामनामापासून सुरुवात केली पाहिजे. हे सहज नाम म्हणजेच रामनाम घेता घेता सहजपणे सहज प्राणायाम घडेल आणि त्यातून रामनाम अधिक दृढ होईल. सहजनाम असणार्‍या रामनामाबद्दल आणि रामनामामुळे मिळणार्‍या सहजलाभांबद्दल परम पूज्य सद्गुरु श्रीअनिरुद्धांनी त्यांच्या  ३१ मार्च २००५ रोजीच्या प्रवचनात सांगितले, जे आपण या व्हिडियोत पाहू शकता. ॥ हरि ॐ ॥ ॥ श्रीराम ॥ ॥ अंबज्ञ

सहज प्राणायाम (Sahaj Pranayam) - Aniruddha Bapu Marathi Discourse 31 March 2005

श्रवणातूनच माणूस बोलायला शिकतो. भक्तिमार्गातसुद्धा श्रवणभक्ती कमी असलेला मुका होतो म्हणजेच जो भगवंताचे नाम-लीला-गुणसंकीर्तन श्रवण करत नाही, त्याची भक्ती कमी होते. श्रवणापासून सुरू होणारा हा नामयज्ञ प्रत्येक श्वासाबरोबर व्हायला हवा. शेकोटी आणि यज्ञ यात जो फरक आहे, तोच फरक माणूस नेहमी करतो तो श्वासोच्छ्वास आणि सहज प्राणायाम यात आहे. सहज प्राणायाम हाच यज्ञ कसा आहे याबद्दल परम पूज्य सद्गुरु श्रीअनिरुद्धांनी त्यांच्या ३१ मार्च २००५ रोजीच्या प्रवचनात सांगितले, जे आपण या

मानवी जीवनातील एक महत्त्वाचा यज्ञ म्हणजे श्वासोच्छ्वासाची क्रिया (Respiration is one important Yajna in Human Life) - Aniruddha Bapu Marathi Discourse 31 March 2005

मानवी जीवनात सर्वांत महत्त्वाचा यज्ञ अव्याहतपणे, अगदी मानवाच्याही नकळत चालू असतो आणि तो यज्ञ आहे, मानवाची श्वासोच्छ्वासाची क्रिया. ही श्वासोच्छ्वासाची क्रिया नाकाद्वारे चालत असते आणि म्हणूनच बुधकौशिक ऋषि येथे म्हणत आहेत – यज्ञाचे रक्षण करणारा राम माझ्या नाकाचे रक्षण करो. घ्राणं पातु मखत्राता या रामरक्षेतील प्रार्थनेबद्द्ल परम पूज्य सद्गुरु श्रीअनिरुद्धांनी त्यांच्या ३१ मार्च २००५ रोजीच्या प्रवचनात सांगितले, जे आपण या व्हिडियोत पाहू शकता. ॥ हरि ॐ ॥ ॥ श्रीराम ॥

पहिले पादुकापूजन करणारा भरत (Bharat performed the first Paduka Poojan) - Aniruddha Bapu Marathi Discourse 10 March 2005

मानवाच्या प्रारब्धामुळे त्याच्या जीवनात राम वनवासाला गेला, तरी जर त्याच्या जीवनात सगुण भक्ती करणारा, भक्ति-अधिष्ठित सेवा करणारा भरत सक्रिय असेल, तर त्याच्या जीवनात रामराज्य येऊ शकते. भरताच्या भक्तीचा महिमा आणि या विश्वातील पहिले पादुकापूजन भरताने केले, याबद्द्ल परम पूज्य सद्‌गुरु श्री अनिरुद्ध बापुंनी त्यांच्या १० मार्च २००५ रोजीच्या प्रवचनात मार्गदर्शन केले, जे आपण या व्हिडियोत पाहू शकता. ॥ हरि ॐ ॥ ॥ श्रीराम ॥ ॥ अंबज्ञ ॥

भालं दशरथात्मज: (Bhaalam Dasharathaatmajah) - Aniruddha Bapu Marathi Discourse 10 March 2005

मानवाच्या भालस्थानी आज्ञाचक्र आहे आणि या आज्ञाचक्राचा स्वामी रामदूत महाप्राण हनुमंत आहे. ज्या मानवाच्या जीवनात राम राजा असतो, त्याच्या जीवनात हनुमंत सक्रिय असतो आणि तो श्रद्धावानाच्या आज्ञाचक्राचे संरक्षण करतो. स्वत: राम त्याचा आज्ञांकित असणार्‍या दासाची कधीही उपेक्षा न करता त्याचे संरक्षण करतोच. भालप्रदेशाचे संरक्षण रामाने करावे या रामरक्षेतील प्रार्थनेबद्द्ल परम पूज्य सद्‌गुरु श्री अनिरुद्ध बापुंनी त्यांच्या १० मार्च २००५ रोजीच्या प्रवचनात सांगितले, जे आपण या व्हिडियोत पाहू शकता. ॥ हरि

मन्थरा नव्हे, तर रामच जीवनात राजा हवा (Ram should be the Ruler, not Manthara) - Aniruddha Bapu Marathi Discourse 10 March 2005

ज्या मानवाच्या जीवनात राम राजा नसतो, ज्याच्या जीवनात राम वनवासात असतो, त्याच्या जीवनातून ओज, बल, तृप्ती निघून जाते. पूर्ण अविद्या असणारी मन्थरा रामाला वनवासात जायला लावते. रामराज्य जीवनात येण्यासाठी माणसाच्या जीवनाची सूत्रे मन्थरेच्या हाती नसून रामाच्याच हाती असणे आवश्यक आहे. सर्व स्तरांवर आनंदीआनंद असण्यासाठी म्हणजे रामराज्य येण्यासाठी जीवनात राजारामाचे सक्रिय असणे आवश्यक आहे, याबद्दल परम पूज्य सद्‌गुरु श्री अनिरुद्ध बापुंनी त्यांच्या १० मार्च २००५ रोजीच्या प्रवचनात सांगितले, जे आपण या

सुन्दरकाण्ड महिमा - भाग २ (Glory of Sunderkand Part - 2) - Aniruddha Bapu Marathi Discourse 28 Oct 2004

सुन्दरकाण्डातील ‘दीनदयाल बिरिदु सँभारी । हरहुँ नाथ मम संकट भारी ।।’ ही या जगातील श्रेष्ठ प्रार्थना आहे. साक्षात भक्तमाता सीतेने स्वत:च्या पतिला म्हणजेच रामाला तिचा देव म्हणून केलेली ही प्रार्थना सर्वोत्तम प्रार्थना आहे. या प्रार्थनारूपी चौपाईचा पल्लव लावून रामायणाचा पाठ करण्याची पद्धत पूर्वापार चालत आली आहे. रामदूत सीताशोकविनाशन हनुमन्त हा जगात सर्वांत सुन्दर आहे आणि म्हणूनच या काण्डाला सुन्दरकाण्ड म्हटले आहे. सुन्दरकाण्डाची महती सांगताना परम पूज्य सद्गुरु श्रीअनिरुद्धांनी त्यांच्या गुरूवार

सुन्दरकाण्ड महिमा (Glory of Sunderkand) - Aniruddha Bapu Marathi Discourse 28 October 2004

रामायणातील सर्वांत सुन्दर काण्ड आहे- सुन्दरकाण्ड! या सुन्दरकाण्डात कथा आहे, हनुमन्ताची! अशोकवनात शोकमग्न असलेल्या सीतेचा शोक नष्ट करणारा असा हा सीताशोकविनाशन हनुमन्त. सुन्दरकाण्डात लंकादहन करून परतणार्‍या हनुमन्ताकडे रामासाठी सीता जो निरोप देते, त्या निरोपात एक सर्वांत सुन्दर प्रार्थना आहे- दीनदयाल बिरिदु सँभारी । हरहुँ नाथ मम संकट भारी ।। सुन्दरकाण्ड, हनुमन्त आणि त्यातील ही प्रार्थना यांबद्दल सद्गुरु श्रीअनिरुद्धांनी त्यांच्या परम पूज्य सद्‌गुरु श्री अनिरुद्ध बापुंनी गुरूवार दिनांक २८ ऑक्टोबर २००४

सीता नामाचा अर्थ (Meaning of the name - Sita) - Aniruddha Bapu Marathi Discourse 21 October 2004

Sita – सीतेसहित रामचन्द्र हे या रामरक्षा स्तोत्राचे आराध्य आहे. सीता ही भूमिकन्या आहे, तीच भक्तमाता आहे. सीताच तिच्या बाळांच्या म्हणजेच रामभक्तांच्या जीवनात शान्ती, तृप्ती आणि माधुर्य निर्माण करते. सीता या नामाचे अनेक अर्थ सद्गुरु श्रीअनिरुद्धांनी त्यांच्या गुरूवार दिनांक २१ ऑक्टोबर २००४ रोजीच्या प्रवचनात उलगडून दाखवले, जे आपण या व्हिडियोत पाहू शकता. ॥ हरि ॐ ॥ ॥ श्रीराम ॥ ॥ अंबज्ञ ॥

बुधकौशिक ऋषिंचा महिमा (Greatness of Budhakaushik Rishi) - Aniruddha Bapu Marathi Discourse 14 october 2004

बुधकौशिक ऋषि (Budhakaushik Rishi) हे  रामरक्षेचे विरचनाकार आहेत. त्यांच्याकडे असणारे रामनाम, रामाचे प्रेम, शुध्दता, पावित्र्य आणि भक्तिचे ज्ञान बरसणारे जणू ते मेघच आहेत. बुधकौशिक ऋषिंनी अतुलनीय तपश्चर्या करुन जो भक्तिचा खजिना रामाकडून प्राप्त केला, तो रामरक्षेद्वारे त्यांनी सर्वांसाठी खुला केला, याबाबत परम पूज्य सद्‌गुरु श्री अनिरुद्ध बापुंनी गुरूवार दिनांक १४ ऑक्टोबर २००४ रोजीच्या प्रवचनात मार्गदर्शन केले, जे आपण या व्हिडियोत पाहू शकता. (संदर्भ: सद्गुरु श्रीअनिरुद्ध बापुंचे रामरक्षेवरील पहिले प्रवचन) ॥

रामरक्षारूपी खजिना (Ram-Raksha Stotra - The Treasure) - Aniruddha Bapu Marathi Discourse 14 october 2004

बुधकौशिक ऋषिंनी रामरक्षा (Ram-Raksha) स्तोत्राची विरचना केली. बुधकौशिक ऋषिंकडे असणारा हा रामरक्षारूपी खजिना त्यांनी खुला केला आहे. बुधकौशिक या नामाचा अर्थ सांगून परम पूज्य सद्गुरु श्रीअनिरुद्ध बापुंनी याबाबत गुरूवार दिनांक १४ ऑक्टोबर २००४ रोजीच्या प्रवचनात मार्गदर्शन केले, जे आपण या व्हिडियोत पाहू शकता.  (संदर्भ: सद्गुरु श्रीअनिरुद्ध बापुंचे रामरक्षेवरील पहिले प्रवचन) ॥ हरि ॐ ॥ ॥ श्रीराम ॥ ॥ अंबज्ञ ॥

सहस्रनाम तत्तुल्यं रामनाम वरानने। (SahasraNaam Tattulyam RamNaam Varaanane) - Aniruddha Bapu Marathi Discourse 14 October 2004

‘सहस्रनाम तत्तुल्यं रामनाम वरानने’ (SahasraNaam Tattulyam RamNaam Varaanane) या शब्दांमध्ये रामरक्षा स्तोत्रामध्ये रामनामाची महती शिवाने पार्वतीला सांगितली आहे. रामनामाने नष्ट झालं नाही असं पाप नाही आणि रामनामाने उद्धरला नाही असा पापी झाला नाही, होणार नाही. परम पूज्य सद्‌गुरु श्री अनिरुद्ध बापुंनी गुरूवार दिनांक १४ ऑक्टोबर २००४ रोजीच्या प्रवचनात रामनामाचा महिमा सोप्या शब्दांत सांगितला, जो आपण या व्हिडियोत पाहू शकता. ॥ हरि ॐ ॥ ॥ श्रीराम ॥ ॥ अंबज्ञ ॥